DHT (Dihidrotestosteron), genetik olarak hassas saç köklerinde zamanla incelmeye ve dökülmeye yol açan temel hormonal faktörlerden biridir.
DHT engelleyiciler, bu hormonun saç folikülleri üzerindeki olumsuz etkisini azaltmayı hedefleyen medikal ve destekleyici tedavilerdir.

Androgenetik alopesi olarak bilinen erkek tipi saç dökülmesinde, DHT’nin saç köklerini küçültmesi sürecini yavaşlatmak, mevcut saçları korumak ve dökülmenin ilerlemesini kontrol altına almak amaçlanır.

DHT Nedir ve Saç Dökülmesine Nasıl Neden Olur?

DHT, testosteron hormonunun 5-alfa redüktaz enzimi aracılığıyla daha güçlü bir türe dönüşmesiyle oluşur. Bu hormon özellikle genetik olarak duyarlı saç köklerinde:

• Saç folikülünün çapını küçültür
• Saçın büyüme (anajen) süresini kısaltır
• Saç tellerinin daha ince ve zayıf çıkmasına neden olur

Zamanla saç kökü işlevini kaybeder ve kalıcı dökülme gelişebilir.

DHT Engelleyiciler Nasıl Çalışır?

DHT engelleyici yaklaşımlar iki ana mekanizma üzerinden etki eder:

• DHT üretimini azaltmak: Testosteronun DHT’ye dönüşümünü sağlayan enzimin aktivitesi baskılanır.
• DHT’nin saç köküne bağlanmasını sınırlamak: Hormonun folikül üzerindeki biyolojik etkisi zayıflatılır.

Bu sayede saç kökleri daha uzun süre aktif kalabilir ve dökülme süreci yavaşlatılabilir.

İlaç Bazlı DHT Engelleyiciler

1. Finasterid
   • En yaygın kullanılan DHT engelleyicidir. 5-alfa redüktaz tip II enzimini bloke ederek DHT üretimini %60–70 oranında azaltır.
   • Klinik araştırmalar, finasterid kullanımının saç dökülmesini belirgin şekilde azalttığını ve yeni saç çıkışını desteklediğini göstermektedir.
2. Dutasterid
   • Finasteridden daha güçlüdür çünkü hem tip I hem de tip II 5-alfa redüktaz enzimini engeller.

Daha yüksek etkinlik sağlamasına rağmen, yan etki riski de artmaktadır.

Saç Sağlığı İçin En Etkili 5 Doğal DHT Engelleyici

İlaç kullanmadan doğal bir çözüm arayanlar için, bilimsel olarak en çok araştırılan ve etkili olduğu gösterilen 5 doğal DHT engelleyici şunlardır:

1. Saw Palmetto (Cüce Palmiye)

DHT üretimini azaltan doğal bir 5-alfa redüktaz inhibitörüdür. Erkek ve kadın tipi saç dökülmesini yavaşlattığı bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir.

2. Kabak Çekirdeği Yağı

İçerdiği fitosteroller sayesinde DHT aktivitesini baskılar, saçların daha kalın ve yoğun çıkmasını destekler.

3. Yeşil Çay Ekstraktı (EGCG)

Epigallokateşin gallat (EGCG) adlı güçlü antioksidanı sayesinde DHT oluşumunu engeller ve saç köklerini korur.

4. Çinko

Testosteron metabolizmasında görevli enzimleri düzenler. Yeterli çinko alımı DHT fazlalığını önlemeye yardımcı olur.

5. Isırgan Otu Kökü

DHT’nin saç kökü reseptörlerine bağlanmasını engeller ve saç derisindeki kan dolaşımını destekler.

💡 Bu doğal bileşenler beslenme yoluyla veya takviye şeklinde alınabilir. Herhangi bir ürün kullanmadan önce dermatolog veya doktor onayı alınması önerilir.

DHT Engelleyicilerin Faydaları

• Saç dökülmesinin ilerlemesini yavaşlatır
• Var olan saçların kalınlaşmasını ve daha sağlıklı görünmesini sağlar
• Erkek tipi kellikte özellikle etkilidir
• Düzenli kullanımda saç yoğunluğunu artırabilir

Potansiyel Yan Etkiler ve Riskler

DHT engelleyiciler saç dökülmesine karşı güçlü bir çözüm sunsa da bazı yan etkiler oluşturabilir:

Etki Türü	Olası Yan Etkiler
Cinsel Yan Etkiler	Libido azalması, ereksiyon problemleri, ejakülasyon sorunları
Hormonal Değişiklikler	Göğüs hassasiyeti, meme dokusunda büyüme (jinekomasti)
Psikolojik Etkiler	Anksiyete, depresyon, ruh hali değişimleri
Diğer	Baş ağrısı, cilt döküntüleri

Yan etkilerin görülme sıklığı kişiden kişiye değişir. Bu nedenle tedavi mutlaka uzman doktor gözetiminde yapılmalıdır.

Kimler İçin Uygun, Kimler İçin Değil?

Uygun olanlar

• Erkek tipi saç dökülmesi yaşayan erkekler
• Saç ekimi sonrası saçlarını korumak isteyenler
• Genetik yatkınlık nedeniyle saçlarını kaybetme riski taşıyanlar

Uygun olmayanlar

• Gebeler ve emziren kadınlar (özellikle ilaç bazlı DHT engelleyiciler)
• Karaciğer hastalığı olan bireyler
• İlaçların yan etkilerine karşı hassasiyeti bulunan kişiler

Alternatif Saç Dökülmesi Tedavileri

• Saç ekimi (FUE, DHI teknikleri)
• PRP (Platelet Rich Plasma) tedavisi
• Mezoterapi
• Eksozom tedavisi
• Lazer terapileri

Bu yöntemler tek başına veya DHT engelleyicilerle kombine şekilde uygulanabilir.

DHT engelleyiciler, saç dökülmesini yavaşlatmada ve mevcut saçları korumada etkili bir tedavi seçeneği sunmaktadır. Ancak yan etki riskleri göz önünde bulundurulmalı ve her hasta için uygun tedavi planı kişiselleştirilerek doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. DHT nedir ve saç dökülmesine neden olur mu?

DHT (dihidrotestosteron), testosterondan türeyen bir hormondur. Saç köklerine bağlanarak onları küçültür; bu da saçların incelmesine ve zamanla dökülmesine yol açabilir.

2. DHT engelleyiciler nasıl çalışır?

Bu maddeler testosteronun DHT’ye dönüşmesini engeller veya DHT’nin saç köklerine bağlanmasını sınırlayarak dökülme sürecini yavaşlatabilir.

3. Doğal DHT engelleyiciler etkili midir?

Saw palmetto, yeşil çay ekstresi ve kabak çekirdeği yağı gibi doğal içerikler DHT aktivitesini azaltmaya yardımcı olabilir; ancak etki kişiden kişiye değişir.

4. DHT engelleyicilerin yan etkisi var mı?

Finasterid gibi ilaç bazlı engelleyiciler cinsel veya hormonal yan etkilere yol açabilir. Doğal alternatiflerde bu risk genellikle daha düşüktür.

5. Sonuçlar ne kadar sürede görülür?

Düzenli kullanımda genellikle 3–6 ay içinde gözle görülür iyileşme sağlanabilir. Süre, saç dökülmesinin nedeni ve şiddetine göre değişir.

Referanslar

• Kaufman KD. “Clinical studies on the effects of the 5α-reductase inhibitor finasteride on scalp hair in men with male pattern baldness.” Journal of the American Academy of Dermatology. 1999;41(4):555–563. 👉 Finasterid’in saç dökülmesi üzerindeki etkinliğini klinik olarak gösteren temel çalışmalardan biridir.
• McClellan KJ, Markham A. “Finasteride: a review of its use in male pattern hair loss.” Drugs. 1999;57(1):111–126. 👉 5-alfa redüktaz inhibitörü finasteridin etkinlik ve güvenlik profilini kapsamlı biçimde özetler.
• Olsen EA, et al. “Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia.” Journal of the American Academy of Dermatology. 2006;55(6):1014–1023. 👉 Finasterid’in uzun dönem kullanım sonuçlarını ve saç dökülmesi üzerindeki etkisini inceleyen çalışmadır.
• Clark RV, Hermann DJ, Cunningham GR, Wilson TH, Morrill BB, Hobbs S. “Marked suppression of dihydrotestosterone in men with benign prostatic hyperplasia by dutasteride, a dual 5α-reductase inhibitor.” The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2004;89(5):2179–2184. 👉 Dutasterid’in DHT düzeylerini %90’a kadar azaltabildiğini göstermektedir.
• Sharma AN, et al. “Comparative efficacy of finasteride and dutasteride in androgenetic alopecia: a systematic review and meta-analysis.” Indian Dermatology Online Journal. 2020;11(4):594–600. 👉 Finasterid ve dutasterid’in etkinlik farklarını karşılaştıran meta-analiz.
• Prager N, Bickett K, French N, Marcovici G. “A randomized, double-blind, placebo-controlled trial to determine the effectiveness of botanically derived inhibitors of 5-alpha-reductase in the treatment of androgenetic alopecia.” Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2002;8(2):143–152. 👉 Saw Palmetto gibi bitkisel DHT engelleyicilerin etkinliğini inceleyen çalışmadır.
• Mysore V, Shashikumar BM. “Finasteride and sexual side effects.” Indian Dermatology Online Journal. 2012;3(1):62–65. 👉 Finasterid kullanımıyla ilişkilendirilen olası cinsel yan etkileri değerlendirir.
• Liu L, et al. “The role of dihydrotestosterone in androgenetic alopecia.” Frontiers in Pharmacology. 2021;12:720363. 👉 DHT’nin saç kökleri üzerindeki etkilerini moleküler düzeyde açıklar.

Saç ekimi sonrası şok dökülme; saç ekimi işlemini takiben, genellikle 2. ile 12. hafta arasında görülen ve hastaları endişelendirse de aslında saçların doğal büyüme döngüsünün bir parçası olan geçici bir süreçtir. Genetik yatkınlık, hormonal değişiklikler, stres ve operasyonun oluşturduğu travma gibi nedenlerle ekilen saçların bir kısmı geçici olarak dökülür. Bu durum kalıcı değildir; aksine saç köklerinin uyum sağlayıp yeniden daha güçlü saçlar üretmesinin bir işaretidir.

Bu dökülme genellikle tek seferliktir ve saç kökleri yeni yerlerine adapte olduktan sonra 3. aydan itibaren saçlar tekrar çıkmaya başlar. 6. aydan itibaren belirginleşen saçlar, 12. ayda doğal görünümlerine kavuşur.

Şok Dökülme Süreci Neden Yaşanır?

Şok dökülmenin temel nedeni, saç köklerinin yeni yerlerine alışmaya çalışırken üzerlerindeki saç tellerini bırakmasıdır. Bu süreç, saç köklerinin yeniden yapılandığı ve aktif büyüme fazına geçiş yaptığı doğal bir yenilenme dönemidir.

• Greftler yerleştirilirken hafif travmaya maruz kalır.
• Nakledilen saç kökleri, bu stresin etkisiyle geçici olarak saç telini bırakır.
• Bu dökülme kalıcı değildir; saç kökü canlı kaldığı sürece yeniden üretim yapar.

Saç Ekimi Sonrası Şok Dökülme Tablosu

Aşağıda yer alan tablo, saç ekimi sonrası şok dökülme ve saçların yeniden çıkış takvimini özetlemektedir:

Şok Dökülme Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İlk yıkama, uzman tarafından yapılmalı veya doktorun verdiği talimatlarla gerçekleştirilmelidir.
• Sadece doktorun önerdiği şampuan ve losyonlar kullanılmalıdır.
• Isı, tarama ve kozmetik ürünlerden uzak durulmalıdır.
• Protein, vitamin ve mineral açısından zengin besinler tercih edilmelidir.
• Alkol ve sigara kullanılmamalı, yeterli su tüketimi sağlanmalıdır.
• Yoğun egzersiz ve aşırı terlemeye neden olacak aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Şok dökülme kalıcı mıdır?

Hayır, saç kökü canlı kaldığı sürece şok dökülme geçici bir süreçtir.

Tüm saçlar dökülür mü?

Hayır. Genellikle %60–80 oranında saç teli dökülür. Bu oran kişiden kişiye değişebilir.

Yeni saçlar ne zaman çıkmaya başlar?

3. aydan itibaren çıkmaya başlar, 6. ayda belirginleşir, 12. ayda nihai görünüm oluşur.

Şok dökülme herkeste olur mu?

Büyük çoğunlukta görülür. Ancak %5–10’luk küçük bir hasta grubunda bu dökülme gözlemlenmeyebilir.

Saç ekimi sonrası şok dökülme, saç köklerinin yeni yerlerine adaptasyonu sırasında yaşanan fizyolojik bir süreçtir. Korkulacak bir durum değildir, aksine saçların yeniden ve daha sağlıklı şekilde çıkacağının işaretidir. Uzman hekim kontrolünde, uygun bakım protokolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile şok dökülme süreci kolayca atlatılabilir. 6 ay sonunda fark edilir sonuçlar alınırken, 12 ay sonunda hastalar kalıcı, doğal ve gür saçlara kavuşur.